W piątek w całych Stanach Zjednoczonych wstrzymano starty samolotów na około cztery godziny. Według władz przyczyną były prace przy wymianie starego miedzianego okablowania na światłowód, które zakłóciły łączność z samolotami i dane radarowe. Skutki odczuwano jeszcze w sobotę.
Co się stało
Sekretarz transportu Sean Duffy tłumaczył, że podczas modernizacji łącza pojawiły się problemy z komunikacją z samolotami i z sygnałem z radarów. Jego zdaniem winny mógł być błąd wykonawcy albo wadliwy element sprzętu, który zaczął zalewać ruchem inne routery w systemie kontroli ruchu lotniczego. Nie podano jednak jednoznacznie, co dokładnie zawiodło.
Ogólnokrajowy zakaz startów zniesiono w piątek o 20:15 czasu wschodniego (w Polsce była wtedy 2:15 w nocy z piątku na sobotę). Według Duffy’ego przywrócono pełną funkcjonalność w ośrodkach kontroli ruchu. To dopiero drugi taki przypadek w amerykańskiej przestrzeni powietrznej od zamachów z 11 września 2001 roku.
Skala zakłóceń
- w piątek odwołano około 12 tysięcy lotów,
- w sobotę przy 41 tysiącach zaplanowanych operacji spodziewano się odwołania 4–5 tysięcy,
- część pasażerów zdejmowano z samolotów tuż przed odlotem, a personel linii często nie miał informacji o sytuacji.
Szef Federalnej Administracji Lotnictwa (FAA) Bryan Bedford przeprosił podróżnych. Duffy zapewnił, że latanie jest bezpieczne, ale ostrzegł, że przewoźnicy będą jeszcze przez jakiś czas przestawiać samoloty i załogi, więc opóźnienia i odwołania się utrzymają. Pasażerowie na nowojorskim lotnisku LaGuardia opisywali zmęczenie i frustrację. Jeden z nich, 77-letni Steven Rathe, powiedział: „Nikt nie spodziewa się, że padnie cały system lotniczy”.
Spór o pieniądze na modernizację
Awaria na nowo otworzyła dyskusję o przestarzałej infrastrukturze. Duffy zaapelował do Kongresu o 50 miliardów dolarów na modernizację systemu kontroli ruchu lotniczego. Gubernator Illinois JB Pritzker, demokrata, odpowiedział, że to Republikanie kontrolowali Kongres i mogli sfinansować zmiany wcześniej. Republikański senator Eric Schmitt również wezwał do aktualizacji systemu i odbudowy infrastruktury lotnisk. Politycy domagają się też wyjaśnienia przyczyn awarii oraz sprawdzenia, czy system jest dobrze chroniony przed cyberatakami.
Prezydent Donald Trump do południa w sobotę nie wydał publicznego oświadczenia. Sobotnia konferencja prasowa z udziałem urzędników zaczęła się z opóźnieniem z powodu problemów z dźwiękiem.
Co to oznacza dla podróżnych z Polski
Awaria miała skutki także dla lotów międzynarodowych do i ze Stanów Zjednoczonych. Osoby, które mają niedawno zakupione bilety do USA albo planują tam przesiadki, powinny sprawdzić status rezerwacji u przewoźnika i nie zakładać, że wszystko wróciło do normy od razu. Linie będą jeszcze przez pewien czas przebukowywać pasażerów.
W praktyce w razie odwołania lotu pasażer w Unii Europejskiej ma prawo do zwrotu pieniędzy albo zmiany rezerwacji. Zasady te dotyczą lotów rozpoczynających się w UE oraz lotów do UE obsługiwanych przez przewoźnika unijnego. Przy zakłóceniach tego rodzaju linie mogą powoływać się na nadzwyczajne okoliczności, co zwykle wyłącza odszkodowanie, ale nie zwalnia z obowiązku opieki nad pasażerami. Szczegóły zależą od konkretnej trasy i biletu, dlatego warto zachować potwierdzenia i korespondencję z przewoźnikiem.
Źródło: Tech Xplore – „Repair of old copper wiring caused US flight disruption: Trump administration”
